تازه ها
مصاحبه مورخ 8/6/96 رادیو خراسان جنوبی برنامه فرصت بالندگی با دکتر هاشمی سرپرست بنیاد نخبگان استان با موضوع نقش نخبگان در تحقق اقتصاد مقاومتی و دانش بنیان مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل

دانلود فایل صوتی

- امروز از فعالیت های بنیاد نخبگان و اقدامات این حوزه خواهیم گفت. به همین منظور گفتگویی داریم با دکتر هاشمی سرپرست بنیاد نخبگان استان. ضمن عرض سلام به آقای دکتر هاشمی به عنوان اولین سوال تلاش های بنیاد نخبگان در تحقق عنوان سال به چه شکل است؟

-         با سلام خدمت حضرتعالی و شنوندگان گرامی برنامه فرصت بالندگی. بحث اقتصاد مقاومتی یک بحث اساسی و مهم در کشور است. قبل این که ورود پیدا کنیم به این که بنیاد نخبگان چه نقشی دارد باید به بیانات مقام معظم رهبری در سال 89 اشاره نمود. ایشان در آن سال ادبیات اقتصاد مقاومتی را به ادبیات کشور وارد و از سال 92 سیاست های اقتصاد مقاومتی را به دستگاه ها ابلاغ فرمودند و به دنبال آن سال 95 اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل و با توجه به اهمیت موضوع سال جاری نیز اقتصاد مقاومتی؛ تولید و اشتغال نامگذاری شد. یکی از زیرساخت های مهم اقتصاد مقاومتی، اقتصاد دانش بنیان است چون ورود به اقتصاد پایدار و تولید پایدار در گرو ظرفیت های داخلی نظیر نیروی انسانی و در بین نیروهای انسانی، نخبگان و صاحبان استعدادهای برتر خیلی مهم هستند. در این گفتمان پیشرفت ایرانی اسلامی اقتصاد دانش بنیان مهم است. اقتصاد دانش بنیان یعنی از ظرفیت های علمی به نفع احسنت استفاده گردد کشور و به ویژه خراسان جنوبی مملو از استعدادهای برتری است که می توانند در این عرصه راهگشا باشند. برخی از اقتصاد مقاومتی به مقاوم سازی اقتصاد تعبیر می کنند؛ باید بررسی شود کدام بخش از اقتصاد نیاز به مقاوم سازی بیش تر دارد. قطعا در حوزه های مشخص مثل نفت و فولاد آسیب پذیری بیش تر و در عین حال ارزآوری بالایی دارد که صاحبان استعدادهای برتر و نخبگان می توانند در این عرصه ورود داشته باشند. حضرت آقا به طور مکرر بر اقتصاد مقاومتی و اقتصاد دانش بنیان تاکید دارند و تولید را پایه اقتصاد مقاومتی می دانند که در این بخش نقش کلیدی را می تواند اقتصاد دانش بنیان داشته باشد. باید توجه بیش تری به اقتصاد دانش بنیان شود. به همین جهت از ظرفیت های علمی و فکر و خلاقیت و نوآوری در این حوزه استفاده کنیم. همان اتفاقی که در صنایع موشکی و هسته ای افتاد و ما به سمت بومی سازی این علم پیش رفتیم. در سایر حوزه ها هم می توانیم به یک اقتصاد پایدار و توسعه پایدار و پیشرفت های علمی دست پیدا کنیم. در مجموع اگر بخواهیم به نقش نخبگان در تحقق اقتصاد مقاومتی با رویکرد ملی و استانی توجه کنیم فکر می کنم در سه عرصه نخبگان می توانند ورود پیدا کنند: 1- مطالبه گری 2- فرهنگ سازی 3- اقدام مستقیم

در عرصه مطالبه گری حضرت آقا برای تحقق اقتصاد مقاومتی راهکارهایی را پیشنهاد کردند به مسئولین اجرایی کشور. یکی این که کاهش خام فروشی داشته باشیم. هدف اقتصاد مقاومتی و اقتصاد دانش بنیان تغییر نگرش و رویکرد از منابع بنیان به دانش بنیان است و شفافیت در نظام اطلاعاتی و اصلاح نظام مالیاتی، اصلاح شبکه بانکی و نقش نخبگان یادآوری به مسئولین و مطالبه گری جدی و تسریع کننده در رسیدن به این اهداف است.

در عرصه فرهنگ سازی نخبگان به عنوان افرادی که تاثیرگذاری در جامعه دارند و جامعه به آنان اعتماد دارد، می توانند در ترویج فرهنگ اقتصاد مقاومتی نقش فعالی داشته باشند. در اصلاح الگوی مصرف باید الگو باشند. پایبندی عملی به مصرف تولیدات داخلی که رسانه ها هم زیاد به آن می پردازند، باید از حالت شعار خارج و خود نخبگان در زمینه های مختلف در واقع بتوانند فرهنگ سازی کنند. برای این که جامعه هم تشویق و ترغیب شود برای استفاده و مصرف کالا هاییکه در کشور تولید می شود، قطعا می توانند به رونق و شکوفایی کمک کنند.

در عرصه اقدام مستقیم انتظار داریم از نخبگان به عنوان صاحبان استعدادهای برتر که نقش فعالی داشته باشند. در تولید علم اگر بخواهیم در جهان حرفی برای گفتن داشته باشیم و جایگاه جهانی را ارتقا دهیم باید به تقویت بنیه علمی کشور کمک کنیم و این نقش نخبگان که فعالیت های پژوهشی را به سمتی سوق دهند که نیاز واقعی کشور باشد. بحث دیگر تقویت و هدفمندسازی اردوهای جهادی است که باعث می شود نخبگان مشکلات و نیازهای واقعی کشور را بشناسند و برای برون رفت از آن مشکلات و چالش ها خودشان راهکار عملی را ارائه نمایند. از همه مهم تر بحث کارآفرینی است که یک اهتمام ویژه از طرف نخبگان و صاحبان استعدادهای برتر را در حوزه شرکت های دانش بنیان می طلبد که ارزش افزوده بالایی دارند و یکی از ویژگی های اقتصاد دانش بنیان می تواند رهایی از اقتصاد تک محصولی باشد. چون یکی از برآیندهای اقتصاد دانش بنیان اینست که می توانیم در زمینه های مختلف صاحب توانمندی شویم که تولید و اشتغال پایدار را به دنبال دارد.

 

-         شما به خوبی نقش نخبگان در تحقق عنوان سال را تشریح فرمودید، اما لازمه تحقق همه این موارد حمایت است. در مجموعه بنیاد ملی نخبگان و در مجموعه بنیاد نخبگان استان برای انجام این برنامه ها و حمایت از نخبگان چه برنامه ای دارید؟

-         خوشبختانه بنیاد نخبگان یک نهادی است که سه ماموریت اصلی دارد: شناسایی، حمایت و هدایت استعدادهای برتر. اگر به درستی این ماموریت ها انجام شود و همچنین دستگاه های اجرایی استان این عزم و اراده را داشته باشند که از ظرفیت واقعی نخبگان استفاده کنند و به دور از فضای سیاسی مطمئنا اتفاقات خوبی در حوزه اشتغال و تحقق اقتصاد مقاومتی خواهد افتاد که در اصطلاح زیست بوم کارآفرینی است یعنی مجموعه ای از عوامل در استان جهت کارآفرینی لازم است. یعنی استانداری، مراکز رشد، پارک علم و فناوری و دانشگاه ها در واقع زیرساخت های زیست بوم فناوری و کارآفرینی را تشکیل می دهند. هریک اگر به درستی وظایف خود را انجام دهند و حمایت های لازم را از بنیاد نخبگان و پراک علم و فناوری و کارآفرینان داشته باشند مطمئنا اتفاقات خوبی در این حوزه خواهد افتاد. هدف اصلی معاونت علمی و فناوری حمایت از شرکت های دانش بنیانی است که که توسط نخبگان و استعدادهای برتر مدیریت می شوند. اگر در سطح ملی و در سطح استانی این مجموعه عوامل دست به دست هم دهند، مطمئنا می توانند تاثیرگذار باشند. استان خراسان جنوبی فاقد یک سند مشخص برای نقشه راه زیست بوم کارآفرینی است. اگر این اتفاق در استان بیافتد و اندیشکده ای در این زمینه در استان تاسیس گردد با حضور صاحبنظرانی از داخل و خارج استان می توان برای برون رفت از مشکلات اقتصادی استان گام مثبتی برداشت.

 

-         بخشی از تحقق اقتصاد دانش بنیان به دستگاه های اجرایی ارتباط  دارد. معرفی نخبگان به دستگاه های اجرایی و ارائه توانمندی هایشان برای استفاده هرچه مطلوب تر از این ظرفیتی که در استان داریم. در این زمینه هم اقدام خاصی صورت گرفته یا خیر؟

-         وظایف و ماموریت های بنیاد عمدتا در شناسایی، حمایت نخبگان و استعدادهای برتر تعریف می شود. دو چالش اصلی در بنیاد وجود دارد یکی بحث اشتغال نخبگان و دیگری بحث های مالی و حمایت لازم از ایشان است. ولی با توجه به ظرفیت بسیار بالایی که نخبگان دارند مخصوصا در این استان که هفت نفر از پدران علم را در دامان خود پرورش داده و باز جای تقدیر و تشکر داردکه رتبه های برتر کشور در بین استان های صاحب نام و برخوردار از بین جوانان برتر و با استعداد خراسان جنوبی اند. نقش نخبگان در چهار یا پنج مولفه قرار می گیرد. یکی این که مدیریت حوزه های راهبردی را در استان جدا از مسائل و دسته بندی های سیاسی اعتماد بکنیم و در اختیار ایشان قرار دهیم. اتاق فکرهای عملیاتی واقعی داشته باشیم که بتوان از نظر کارشناسی ایشان استفاده نمود. مراکز رشد و شتابدهنده کسب و کار را فراهم کنیم با حمایت استانداری و پارک علم و فناوری و دستگاه های مرتبط که بتوانند بستر لازم برای کارآفرینی فراهم کنند هم با ایجاد مراکز رشد و شتابدهی کسب و کار هم اشتغال برای نخبگان فراهم می شود هم می توانند در این بستر آموزش های لازم را به کسانی که جویای کار هستند بدهند. چون در واقع اگر به دنبال کارهای بزرگ باشیم شاید انجام شدنینباشد زیرا استان فاقد زیرساخت های صنعتی لازم و همچنین در کشاورزی مشکلات خاص خودش را دارد. ولی در حوزه کسب و کارهای کوچک مثل صنایع دستی می توان انجام پذیر باشد. حمایت جدی از شرکت های دانش بنیان می تواند حرکت مثبتی در تحقق اقتصاد مقاوتی باشد.

 

-         ایده ها و پژوهش های در رفع نواقص موجود و رونق تولید خیلی موثرند و اصلا شکی نیست اما در حوزه استان بسیار کمرنگ است. برای ارتباط پژوهشگران و نخبگان با صنعت هم برنامه ای دارید؟

-         متاسفانه مشکلی که در سطح ملی وجود دارد اینست که ارتباط مستقیمی بین صنعت و دانشگاه وجود ندارد. در صورتی که اگر یک ارتباط مثبتی صورت بگیرد و تامین نیروی انسانی متخصص به دانشگاه ها محول شود از طرفی منابع هم که موتور محرکه تولید هستند می توانند آزمایشگاه های علمی و فرصت های شغلی مناسبی را در اختیار نیروهای تحصیل کرده قرار دهند. در سطح معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تفاهم نامه هایی با دانشگاه ها و سازمان فنی و حرفه ای صورت گرفته که در این زمینه قدم هایی بردارند ولی بدون اغراق کار جدی در این حوزه صورت نگرفته مثلا دانشگاه ها مراکزی دارند برای ارتباط با صنعت. در آن حوزه کارهایی صورت گرفته ولی متاسفانه کار جدی در این زمینه صورت نگرفته است. اگر به طور جدی در کارگروه ویژه اقتصادی و یا در خود مجموعه استانداری اتاق فکری از همه صاحبنظران با حضور اعضای هیات علمی دانشگاه ها، کارآفرینان، مخترعین و صاحبان صنایع که صاحب تجربه هستند با مشکلات بازاریابی و ... آشنا هستند می توان یک نقشه راهی برای حل معضلات و مشکلات در حوزه های مختلف در استان ترسیم نمود.

 

-         به عنوان سوال آخر انتظاری که شما به عنوان مسئول بنیان نخبگان استان از مدیران ارشد استان دارید برای بهبود در شرایط موجود چیست؟

-         انتظار بنده اینست که بنیاد نخبگان را به عنوان یک مجموعه علمی و آکادمیک نگاه کنند. تاکید می کنم بنیاد نخبگان متعلق به همه آحاد جامعه است. این جا محل هم افزایی و هم فکری است. بحث های سیاسی و حزبی در بنیاد نخبگان جایی ندارد. از رویکردهای سیاسی به این مجموعه پرهیز شود و همه دست به دست هم بدهیم که یک مجموعه ای را فراهم کنیم برای شکوفایی و ایجاد کسب و کارهای مراکز رشد و شتابدهنده با استفاده از توان داخلی و ظرفیت هایی که در استان موجود است. مهم ترین نکته ای که لازم به ذکر است این است که در برنامه هایی که مصوب بنیاد است در بحث شناسایی، حمایت و هدایت کمک حال بنیاد نخبگان باشند. برای رفع مشکلات مالی پیش رو هم از اول مسئولیت پیشنهاد کردم صندوق حمایت از فناوران و نخبگان را داشته باشیم. با کمک خیرین که در این صندوق با جذب منابع مالی که از حوزه های مختلف و خیرین تزریق می شود بورس هایی را تعریف کنیم به اسم بزرگان منطقه و حمایت لازم برای تحصیل جوانانی که شرایط دشواری دارند. انتظار بنده از مسئولین اینست که در این حوزه به ما کمک بکنند؛ و حضور داشته باشند در مجمع عمومی که در آینده برگزار خواهد شد و خیرین را به ما معرفی کنند و حمایت های معنوی لازم را داشته باشند. کارهای اجرایی و عملیاتی را بنیاد انجام خواهد داد و امید است شاهد اتفاقات خوبی در این حوزه باشیم.